Παιχνίδια για την Απτική Αμυντικότητα
Όταν το παιδί δυσκολεύεται να δεχτεί πάνω του υφές (ρούχα, κρέμες, χτένα, άμμο παραλίας), αποφεύγει να πιάσει αντικείμενα ή ακόμα και να γευτεί συγκεκριμένα τρόφιμα επειδή κάποιες υφές του φαίνονται πιο απωθητικές, τότε προκύπτει το συμπέρασμα ότι έχει απτική αμυντικότητα. Αυτό είναι κάτι που μπορούμε να βελτιώσουμε, παρέχοντας στο παιδί σταδιακά ερεθίσματα που αντέχει, μέσω του παιχνιδιού του. Τέτοια παιχνίδια είναι:
- Αφρός ξυρίσματος. Απλώστε αφρό σε μια επιφάνεια (μπορείτε να βάλετε διαφανή μεμβράνη για να μην λερώσετε) και φτιάξτε σχήματα μαζί με το παιδί.
- Παιχνίδι με άμμο. Είτε στην παραλία, ή με την μαγική άμμο που βρίσκουμε στην αγορά παιχνιδιού. Γεμίστε μια λεκάνη με άμμο ή σιμιγδάλι, βάλτε εργαλεία (φτυάρι, κουταλι, ποτήρι πλαστικό) ώστε το παιδί να παίξει πρώτα με αυτά και όταν νιώσει ασφάλεια να πιάσει και με τα χέρια του την άμμο.
- Παιχνίδι με ωμά όσπρια και μακαρόνια. Επίσης σε μια λεκάνη, κρύψτε αντικείμενα για να τα βρει το παιδί.
- Παιχνίδι με ζύμη. Αν φτιάχνετε κουλουράκια, δώστε και στο παιδί να πλάσει και να φτιάξει σχήματα με την ζύμη.
- Συμβολικό παιχνίδι. Αν το παιδί δεν δέχεται πάνω του βούρτσα, χτένα, οδοντόβουρτσα, έχει ανάγκη να του δώσουμε και με άλλους τρόπους το ερέθισμα ώστε να το συνηθίσει και να το δεχτεί καλύτερα. Παίξτε με μία κούκλα, ενθαρρύνοντας το παιδί να της βουρτσίσει τα μαλλιά και τα δόντια. Αφήστε το παιδί να βοηθήσει κι εσάς στο δικό σας βούρτσισμα και χτένισμα (να κάνει μόνο του την προετοιμασία, πχ. Να βάλει οδοντόκρεμα στην οδοντόβουρτσα).
- Πλαστελίνη. Φτιάξτε με την πλαστελίνη διάφορα σχέδια. Βάλτε το παιδί να επιλέξει το χρώμα που του αρέσει και τα σχέδια που θέλει να φτιάξετε.
- Διαδρομές και βάδιση πάνω σε επιφάνεια με διαφορετικές υφές (χωρίς να φοράει κάλτσες). Απλώστε μια διαφάνεια ή ένα νάιλον χαλάκι. Πάνω βάλτε ωμά όσπρια σε ένα σημείο, άμμο μαλακή (magic sand) σε άλλο, πλαστελίνη, αφρό. Και ενθαρρύνετε το παιδί να πατήσει πάνω σιγά σιγά, μέχρι να φτάσει στο τέλος της διαδρομής.
Οπτικο-κινητικός Συντονισμός
Τι είναι ο οπτικο-κινητικός συντονισμός;
Ο οπτικοκινητικός συντονισμός είναι η δεξιότητα που επιτρέπει στα μάτια να καθοδηγούν τα χέρια με ακρίβεια προκειμένου να εκτελέσουν μια δραστηριότητα.
Γιατί είναι σημαντικός ο οπτικο-κινητικός συντονισμός;
Ο καλός συντονισμός των ματιών με τα χέρια μπορεί να βοηθήσει το παιδί σε πολλούς και διαφορετικούς τομείς. Ας δούμε μερικά παραδείγματα:
- Αθλητικές δραστηριότητες: Αποτελεί πολύ σημαντική δεξιότητα για τα παιχνίδια με μπάλες π.χ. βόλεϊ, τένις κλπ. Εδώ, ο οπτικο-κινητικός συντονισμός βοηθά το παιδί να πιάσει, να αποκρούσει ή να χτυπήσει με ένα ρόπαλο μια μπάλα.
- Δεξιότητες παιχνιδιού και καθημερινής διαβίωσης: Τα μικρά παιδιά χρησιμοποιούν αυτή τη δεξιότητα για να φτιάχνουν πύργους με τουβλάκια, να χτίζουν με τα lego, να δέσουν τα κορδόνια τους, να αλείψουν βούτυρο και μέλι στο ψωμί τους ή να μας βοηθήσουν να στολίσουμε την τούρτα τους!
- Γραφοκινητικότητα: Τα μάτια καθοδηγούν το χέρι για τη διαμόρφωση των γραμμάτων και για να βεβαιωθούν ότι παραμένουν εντός των γραμμών.
- Ανάγνωση: Οι δεξιότητες οπτικού εντοπισμού είναι τεράστιας σημασίας για την ανάγνωση και μπορούν να αναπτυχθούν μέσω των παιχνιδιών και των δραστηριοτήτων που χρησιμοποιούνται για το συντονισμό των ματιών και των χεριών.
Δραστηριότητες ενδυνάμωσης κορμού
1. Παιχνίδια σε πρηνή θέση:
Βάλτε το παιδί να ξαπλώσει μπρούμυτα στο χαλί ή σε στρώμα, στηριζόμενο στους αγκώνες του, ενώ ασχολείται με δραστηριότητες που το ενδιαφέρουν, όπως ζωγραφική, τουβλάκια κλπ. Αν το παιδί δε βολεύεται σε αυτή τη θέση, βάλτε από κάτω του ένα μαξιλάρι στο ύψος του θώρακα.
2. Παιχνίδια σε μικρό τραπέζι, με καθιστή θέση σε σκαμπό ή στα γόνατα:
Αν το παιδί κάθεται στο τραπεζάκι την ώρα που παίζει, βάλτε το να καθίσει είτε σε σκαμπό (ώστε το κάθισμα να μην έχει πλάτη στην οποία ακουμπάει το παιδί) είτε στηριζόμενο στα γόνατά του μπροστά από το τραπεζάκι χωρίς καρέκλα ή σκαμπό. Έτσι το βοηθάμε να δυναμώσει τον κορμό του σώματός του.
3. Βάδισμα ζώων:
- Περπάτησε προς τα εμπρός σαν ένα γορίλα (αργά βήματα, ελεγχόμενη κίνηση).
- Κάνε τον βάτραχο. Βαθύ κάθισμα χαμηλά στο πάτωμα και βάλε τα χέρια στο χαλί μπροστά από τα γόνατα. Μετά κάνε πηδηματάκια προς τα εμπρός με όλα τα μέλη να ακουμπάνε στο πάτωμα.
- Κάνε το κουνέλι. Βαθύ κάθισμα χαμηλά στο πάτωμα και βάλε τα χέρια στο χαλί έξω από τα γόνατα. Βάλε τα χέρια μπροστά σου και προσπάθησε τα δύο σου πόδια να πηδούν μαζί προς τα χέρια σου.
- Κάνε το καγκουρό. Χαμήλωσε προς το πάτωμα και σταύρωσε τα χέρια στο στήθος. Κρατώντας τα χέρια διπλωμένα στο στήθος, προσπάθησε να μετακινηθείς με όσο μεγαλύτερα άλματα μπορείς.
- Σύρσιμο φιδιού. Προσπάθησε να συρθείς με τους αγκώνες και τα γόνατα χωρίς να κινείται η λεκάνη σου.
4. Μπάλα πιλάτες ασκήσεις:
- Ακουμπάμε μια μπάλα πιλάτες στον τοίχο, σταθεροποιώντας τη προσεκτικά. Βοηθάμε το παιδί να σκαρφαλώσει στη μπάλα πιλάτες, καθιστό στα γόνατά του. Είμαστε συνεχώς πίσω του και δεν αφήνουμε τη μπάλα πιλάτες από τα χέρια μας, για να μην πέσει το παιδί. Μπροστά του στον τοίχο, έχουμε κολλήσει με σιλοτέιπ ένα χαρτί Α4, πιο ψηλά από το κεφάλι του παιδιού, ώστε να ανασηκώνεται στα γόνατά του και να ξανακάθεται (δηλαδή, αρχικά κάθομαι πάνω στα γόνατά μου, έπειτα ανασηκώνω κορμό για να δώσω ύψος, χωρίς να αλλάξω θέση). Στο χαρτί Α4, μπορούμε να του ζητήσουμε να κολλάει αυτοκόλλητα σε πλαίσιο (πχ. κυκλάκια ή τετράγωνα που θα του έχουμε ζωγραφίσει).
- Οπτικοκινητικό παιχνίδι με τη μπάλα αναπήδησης: Καθορίζω μια διαδρομή για το παιδί, έχοντας τοποθετήσει σχήματα ή αντικείμενα διαφορετικών χρωμάτων στην πορεία. Ζητάω από το παιδί να προχωρήσει στη διαδρομή και μόλις φτάνει μπροστά από ένα αντικείμενο του ζητάω να σταματήσει και να στρέφει το κεφάλι δεξιά ή αριστερά για να παρατηρήσει το αντικείμενο (το χρώμα του ή το τί είναι). Η δραστηριότητα αυτή, επίσης, απαιτεί από το παιδί να είναι σε εγρήγορση και να ψάχνει το οπτικό ερέθισμα, συνδυάζοντάς το με κινητικό παιχνίδι στη μπάλα αναπήδησης, η οποία ενισχύει την ισορροπία του παρέχοντας παράλληλα ιδιοδεκτικά ερεθίσματα.
- Μία ακόμα άσκηση πάνω στη μπάλα αναπήδησης, για ενδυνάμωση κορμού και άνω άκρων, είναι να βάλουμε το παιδί σε πρηνή θέση (μπρούμυτα) να στηρίζεται στα τεντωμένα χέρια του και με τα πόδια να ακουμπούν πάνω στη μπάλα, όπως μας παρουσιάζει και η παρακάτω εικόνα.
5. Στροφές κορμού:
Το παιδί κάθεται οκλαδόν ή με τα πόδια μπροστά. Πίσω του βάζουμε τουβλάκια. Του ζητάμε να στηρίξει τη δεξιά παλάμη του στο πλάι και να στρέψει τον κορμό του ώστε να πάρει με το αριστερό χέρι τουβλάκι από πίσω του. Το φέρνει μπροστά και ξεκινάει να φτιάχνει πύργο, στρέφοντας κάθε φορά τον κορμό του και παίρνοντας ένα ένα τα τουβλάκια για να τα φέρει μπροστά του. Μετά από 10-12 επαναλήψεις από τη μία πλευρά, του ζητάμε να στηρίξει την αριστερή παλάμη στο πλάι και να στρέψει τον κορμό ώστε να πάρει με το δεξί χέρι το τουβλάκι, για να δουλέψει και τις δύο πλευρές.
6. Κοιλιακοί:
Το παιδί είναι ξαπλωμένο ανάσκελα σε ένα στρώμα, με τα γόνατα λυγισμένα. Εμείς βρισκόμαστε πίσω από το κεφάλι του ή έχουμε τοποθετήσει τουβλάκια (ή οποιοδήποτε άλλο παιχνίδι της αρεσκείας του) σε αυτό το σημείο. Του ζητάμε να τεντώσει τα χέρια για να πάρει το παιχνίδι και να ανασηκώσει τον κορμό μέχρι τα γόνατα για να το μεταφέρει μπροστά.
Learn More
Δραστηριότητα παιχνιδιού: Παιχνίδι με φούσκες!
Αυτή η δραστηριότητα είναι αρκετά διασκεδαστική για τα παιδιά και μπορούμε να την πραγματοποιήσουμε με αρκετές παραλλαγές.
Παίρνουμε το παιχνίδι με τις φούσκες νερού και κάνουμε όσο πιο πολλές μπορούμε.
Ζητάμε από το παιδί να προλάβει να πιάσει τις φούσκες πριν πέσουν στο πάτωμα είτε με παλαμάκια είτε αγγίζοντας με τα δάχτυλα ή ακόμα και κάνοντας πηδηματάκια με ενωμένα τα πόδια πάνω σε όσες βρίσκονται πιο κοντά στο πάτωμα.
Μπορούμε να παίξουμε κι εμείς με το παιδί, ζητώντας του να φυσήξει φούσκες, ενώ στη σειρά μας καθορίζουμε με ποιον τρόπο πρέπει να σκάσουμε τις φούσκες (με χέρια ή πόδια), έτσι ώστε το παιδί μετά να μας μιμηθεί.
Ζητάμε κι από το ίδιο να σκεφτεί έναν τρόπο για να τις σκάμε, ώστε να βοηθήσει στην οργάνωση της δραστηριότητας. Μέσω αυτής της διαδικασίας, χτίζουμε τη συγκέντρωση – προσοχή, τον οπτικοκινητικό συντονισμό (καθώς το παιδί πρέπει να συντονίζει μάτια και κίνηση για να πετύχει τις φούσκες), τον κινητικό προγραμματισμό (το παιδί οργανώνει το σώμα του για να σπάσει τις φούσκες με χέρια, πόδια), καθώς και τον ιδεασμό (όταν πρέπει το ίδιο να σκεφτεί διαφορετικούς τρόπους να σκάσει τις φούσκες).
Learn More
Η επίδραση της δυσπραξίας στο παιχνίδι του παιδιού
Η πράξη αφορά την ικανότητα που έχουμε να σχεδιάζουμε, να οργανώνουμε και να εκτελούμε μία νέα πρόκληση ή δραστηριότητα. Αποτελείται από τρία επιμέρους στοιχεία:
- Τον ιδεασμό, την ικανότητα δηλαδή να συλλάβουμε την ιδέα για το πώς θα πραγματοποιήσουμε τη δραστηριότητα που έχουμε επιλέξει.
- Τον κινητικό προγραμματισμό, που αφορά την οργάνωση και την αλληλουχία των κινήσεων που εμπλέκονται σε μία δραστηριότητα.
- Την εκτέλεση της σχεδιασμένης κίνησης σε αρμονική συνέχεια, ακολουθώντας την ιδέα που έχουμε συλλάβει.
Πολλές φορές, παρατηρούμε παιδιά που έχουν δυσκολία σε αυτούς τους τομείς. Μπορεί πολύ συχνά να δυσκολεύονται να ντυθούν, να αποφεύγουν το κινητικό παιχνίδι ή να επιζητούν άσκοπα την κίνηση (σα να μη γνωρίζουν πώς να σταθούν στον χώρο γύρω τους), να ανοίγουν παιχνίδια χωρίς να εμπλέκονται σε αυτά και να προτιμούν κυρίως οικείες δραστηριότητες.
Επομένως, θα παρατηρήσουμε ένα παιδί με δυσκολία στην πράξη, να επιλέγει παιχνίδια που ξέρει ήδη πώς παίζονται, καθώς νιώθει μεγαλύτερη ασφάλεια σε μία γνώριμη για εκείνο επιλογή. Επίσης, θα δούμε να παρατά εύκολα δραστηριότητες που το δυσκολεύουν, αποφεύγοντας να εμπλακεί.
Πώς μπορούμε να ενισχύσουμε το παιχνίδι ενός παιδιού με δυσπραξία;
- Ξεκινάμε επιλέγοντας παιχνίδια που ενδιαφέρουν το παιδί και προσθέτοντας κάθε φορά κι από ένα μικρό νέο στοιχείο, με το οποίο το παιδί θα νιώθει άνετα.
- Παρέχουμε απτικά ερεθίσματα στο σπίτι, όπως είναι τα παιχνίδια με ωμά τρόφιμα, πλαστελίνη, άμμο ή αφρό. Ο ιδεασμός εξάλλου χτίζεται με τη γνώση των αντικειμένων γύρω μας, κάτι που ενισχύεται όταν λαμβάνουμε απτική εισροή.
- Κινητικό παιχνίδι χωρίς να ορίσουμε βήματα ή συγκεκριμένο στόχο. Μέσα από το τρέξιμο, τα στριφογυρίσματα, τις σφιχτές αγκαλιές, τα έντονα πηδηματάκια, παρέχουμε στο παιδί έντονα απτικά, αιθουσαία και ιδιοδεκτικά ερεθίσματα, τα οποία το βοηθούν να γνωρίσει το σώμα του και να αντιλαμβάνεται καλύτερα τη θέση του σε σχέση με τον χώρο, οργανώνοντας απλές κινήσεις.
- Επιβραβεύουμε την προσπάθεια του παιδιού και όχι το αποτέλεσμα. Θέλουμε να ενισχύσουμε την αυτοπεποίθηση του παιδιού, ώστε να εμπλέκεται με περισσότερη χαρά στο παιχνίδι.
Παιδική Αγχώδη Διαταραχή
Το άγχος είναι ένα φυσιολογικό και υγιές συναίσθημα που βοηθά τα άτομα να ανταποκριθούν σε κινδύνους ή προκλήσεις. Ωστόσο, όταν το άγχος γίνεται υπερβολικό, επίμονο και παρεμβαίνει στην καθημερινή ζωή, μπορεί να εξελιχθεί σε αγχώδη διαταραχή.
Learn More
Μαθαίνοντας τα γράμματα αλλιώς!
Ο σχηματισμός των γραμμάτων είναι μία σύνθετη δεξιότητα η οποία προϋποθέτει καλό κινητικό προγραμματισμό, προσανατολισμό στον χώρο, οπτικό-αντιληπτικές δεξιότητες και λεπτή κινητικότητα.
Learn More
Παιχνίδια για ενδυνάμωση κορμού – άνω & κάτω άκρων – Ενίσχυση της αδρής κινητικότητας
Παρακάτω θα βρείτε ιδέες για δραστηριότητες που στοχεύουν στην ενδυνάμωση του κορμού, των άνω και κάτω άκρων, καθώς και στην ενίσχυση της αδρής κινητικότητας!
Learn More
Οπτικο-κινητικές δεξιότητες & Κινητικός προγραμματισμός – Ιδέες για δραστηριότητες στο σπίτι
Σε αυτό το άρθρο σας παραθέτουμε μερικές ιδέες για δραστηριότητες και παιχνίδια με τα παιδιά στο σπίτι που έχουν στόχο την ανάπτυξη οπτικο-κινητικών δεξιοτήτων και κινητικού προγραμματισμού.
Learn More
Peaky Eaters – Επιλεκτικοί στο φαγητό
Τα παιδιά μπορούν να γίνουν επιλεκτικοί για διάφορους λόγους. Μερικά παιδιά είναι φυσικά πιο ευαίσθητα στη γεύση, τη μυρωδιά και την υφή. Ο στόχος για να ταΐσετε έναν επιλεκτικό με το φαγητό παιδί θα πρέπει να είναι να δοκιμάσετε νέα τρόφιμα και να εμποδίσετε κατά την ώρα του φαγητού να ξεκινήσει μια μάχη.
Learn More
English 
Greek